འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་གི་ལོ་ཚུ་ནང་ འཛམ་གླིང་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོ་དང་ འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་འབྲེལ་ བཟོ་བསྐྲུན་ལས་སྡེ་གི་ ཅ་ཆས་གཙོ་བོ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ ལཱ་འབད་ཐངས་ནང་ དོ་སྣང་སྦོམ་སྦེ་ར་ བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ འཕྲུལ་ཆས་གསརཔ་གི་གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་རྒྱལ་ཁབ་དང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་གི་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་ནང་ ལས་སྡེ་མང་ཤོས་ཅིག་རང་ སེམས་ཤུགས་མ་བྱིནམ་ཨིན་མས། འདི་གི་རྒྱབ་ཁུངས་ལུ་ གཉིས་པ་- hand བརྟན་བརྟན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ཁང་འདི་ རིམ་གྱིས་སྦེ་ ཐོན་ཏེ་ བཟོ་གྲྭའི་དོ་སྣང་གི་ གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཐོང་ཚུལ་ལས་ འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་གི་མགྱོགས་ཚད་འདི་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཅ་ཆས་མང་ཤོས་ཅིག་ནང་རང་ ལོ་ངོ་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་རིང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ལཱ་འབད་ཐངས་དང་ བརྩི་མཐོང་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། མཁས་རིག་བརྟག་དཔྱད་དང་ ཉམས་བཅོས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ འཕྲུལ་ཆས་འདི་ཚུ་གིས་ གོང་ཚད་དམའ་ཤོས་ཅིག་ནང་ ཁྲོམ་ཁར་འཛུལ་ཚུགས་ནི་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ ཆུང་བ་དང་ བརྒྱུད་ལམ་ བཟོ་སྐྲུན་ལས་སྡེ་དང་ ཁང་གླའི་ལས་སྡེ་ དེ་ལས་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཁྲོམ་ཚུ་གི་ དགོས་མཁོ་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགས་ནི་ཨིན་པས། དམིགས་བསལ་དུ་ "བེལཊ་དང་ལམ་" གི་ལས་རིམ་འདི་ ཁྱབ་སྤེལ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལམ་བདའ་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ མགྱོགས་དྲགས་འགྱོ་སྟེ་ ཟད་འགྲོ་{༣}} ཕན་ཚུན་མཁོ་འདོད་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ལས་སྡེ་མང་ཤོས་ཅིག་གི་དོན་ལུ་ གདམ་ཁ་འགོ་དང་པ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།
དཔལ་འབྱོར་གྱི་ མཐོང་ཚུལ་ལས་ གཉིས་པ་ - ལག་བཟོ་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ཁང་གིས་ བཟོ་བསྐྲུན་ལས་སྡེ་ཚུ་གི་ ཅ་ཆས་མཁོ་སྒྲུབ་ཀྱི་ ཟད་འགྲོ་མར་ཕབ་འབདཝ་མ་ཚད་ ཅ་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ ཚད་གཞི་ཡང་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ ཕྱགས་སྙིགས་ཚུ་ མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན་པས། ཅ་ཆས་བཟོ་བསྐྲུན་པ་དང་ ཚོང་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གཉིས་པ་{2}} གི་ཚོང་འབྲེལ་འདི་གིས་ ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་འཁོར་རིམ་རྒྱ་སྐྱེད་འབད་དེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནས་གོང་ཁ་སྐོང་བཟོཝ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ གོ་བ་བརྡ་སྤྲོད་ཡར་དྲག་གཏང་ཐོག་ལས་ སྐར་ཆ་{༤} གི་ ཅ་ཆས་ཚུ་ ལོག་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འདི་ཡང་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་གྱི་ བསམ་གཞི་དང་ ནག་རླུང་ཐོན་སྐྱེད་མར་ཕབ་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ཅ་ཆས་གསརཔ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་ནང་ ཐོན་སྐྱེད་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཚུ་དང་ མཐུན་སྒྲིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
འཕྲུལ་རིག་གི་མཐོང་ཚུལ་ལས་ དེང་སང་གི་ རྩི་འདམ་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་གི་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་དང་ རྒྱུ་ཆ་གི་སྤུས་ཚད་ཚུ་ ཧ་ཅང་གིས་ ཡར་དྲག་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་གི་ ཐུབ་ཚད་དང་ བློ་གཏད་ཚུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ ཡར་དྲག་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྱད་རིག་བསྐྱར་བཟོ་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ སྐར་ཆ་{༡}} གི་འཕྲུལ་ཆས་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་ ལཱ་འབད་ཐངས་འདི་ འཕྲུལ་ཆས་གསརཔ་གི་གནས་ཚད་ལུ་ ལྷོད་ཚུགསཔ་ལས་ དེ་གིས་ མཐོ་རིམ་{2}} ཤུགས་ཚད་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན། དེ་དང་དུས་མཚུངས་ ཌི་ཇི་ཊལ་དང་ རིག་པ་ཅན་གྱི་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ ཡོངས་གྲགས་བཟོ་མི་འདི་གིས་ སྐར་ཆ་{༤}} གི་ཅ་ཆས་ཚུ་ ཉམས་བཅོས་དང་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་བཟོ་སྟེ་ ཁྲོམ་གྱི་དོ་འགྲན་འདི་ ཧེང་སྐལ་རང་ ཡར་དྲག་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཐོང་ཚུལ་ལས་ གཉིས་པ་{0}} hand བརྟན་བཞུགས་འཕྲུལ་ཆས་ཚུ་ འཛམ་གླིང་བཟོ་སྐྲུན་འཕྲུལ་ཆས་བཟོ་གྲྭའི་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་ལུ་ འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ནང་འཁོད་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ སྐར་ཆ་{2}}hand ཅ་ཆས་ཚུ་ ནང་འདྲེན་འབད་དེ་ རང་སོའི་དུས་མཐུན་བཟོ་ཡོད་པའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་སྟེ་ སྒོར་སྒོར་སྦེ་ སྒོར་ཐིག་ཅིག་བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་བཟུམ་གྱི་ འགྲོས་འདི་གིས་ འཛམ་གླིང་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བགོ་བཀྲམ་འབད་ནི་ལུ་ ཡར་དྲག་བཏངམ་མ་ཚད་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་ལས་སྡེ་ཚུ་ལུ་ ཁྲོམ་ཁའི་གོ་སྐབས་ཡང་ རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ བྱིནམ་ཨིན་པས།
མདོར་བསྡུ་བ་ཅིན་ གཉིས་པ་{{0} ལག་པའི་ བརྟན་བརྟན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ཁང་ནང་ ཟད་འགྲོ་དང་ མཐའ་འཁོར་ཉམས་སྲུང་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་ དེ་ལས་ གོང་འཕེལ་གྱི་ འཆར་སྣང་ཚུ་ རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་པས། འཛམ་གླིང་བཟོ་སྐྲུན་ལས་སྡེ་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་འཕར་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ གཉིས་པ་{2}} ལགཔ་གི་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ཁང་འདི་གིས་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ བཟོ་གྲྭ་ནང་ལུ་ དྲག་ཤུགས་གསརཔ་ བཙུགས་ནི་ཨིན་མས།
